Bölüm 35: İnleyen Nağmeler

bkses2
”Eskiler alıyorum 
Alıp yıldız yapıyorum 
Musiki ruhun gıdasıdır 
Musikiye bayılıyorum..” 
                                 Orhan Veli Kanık
Bilim Kazanı’nda bu hafta ruhumuzun gıdası musikiyi masaya yatırıyoruz, inleyen nağmelerin ardındaki fiziksel ve biyolojik bilimi tartışıyoruz.
Ses nedir? Nasıl oluşur? Nota nedir, peki musiki nasıl oluşur? Tamburun tellerinden çıkan basınçla bir taksim girip gırtlağımızı inceliyor, oradan tatlı tatlı yükselerek kulaklarla cümbüş yapıyoruz. Ardından 200 milyon yıl önceki balık atalarımızdan bugünlere ses duyumuzun nasıl evrimleştiğini konuşuyor, grand finalde de insanlar alemine dönüp, Alp Ozan’dan kopuz aranağmeleri eşliğinde Doğu-Batı müziği arasındaki farkları tartışıyoruz.
Kaliteli musiki sohbetleri için 35. bölüm karşınızda. Alkışlarınızla yaşıyoruz!
Bizi sizler var ettiniz efendim!
Ek olarak: Aşağıdaki resim, kayıt sırasında bilgisayarda sentezlenen 440 Hz La sesinin Alp, Aysu ve İlker’in La sesiyle karşılaştırması. Hepsinde ana frekans aynı, fakat sentetik olmayan seslerdeki (insan ya da enstrüman sesleri) ek frekanslar, her sese özel tınısını veriyor.
Sesin fotografi
Kazana bas, porsiyonu indir!

                                                                                                                                                                                   bk_logo_blog1

Bölüm 34: Yapay Zeka

 bk342
Harvard Üniversitesi’nde Felsefe ve Psikoloji Bölümleri’nde Zihin-Beyin-Davranış Programı’nda akademik çalışmalarını yürüten Dr. Güven Güzeldere, Bilim Kazanı’nın 34. bölümünde hem Benedict Cumberbatch’e yapay zeka araştırmalarının manevi babası Alan Turing’in hayatını çarpıttığı için ayar vermeye, hem de bizim biyolojik aklımızı uçurup yerine yapay akıl monte etmeye geliyor. (Çok uğraşmasına gerek kalmayacak.)
Yapay Zeka nedir? İnsan yapımı bir makinenin akıllı ve bilinçli olması ne demektir? Düşünce en nihayetinde sadece bir hesaplama biçimi midir? İnsan gibi akıllı makineler bir gün dünyayı ele geçirecek mi? Japon işi robot gelin Fatma Girik ile evlilik caiz mi? Sahiden de konuştuğunuz kişinin insan mı makine mi olduğuna karar veremediğiniz günler çok yakında olabilir mi? (Alp’ten kıllanmaya başladık bile.)
Bilgisayarlar dünya satranç şampiyonuna şahmat çekiyor, başına buyruk yaratıcı algoritmalar Beethoven ve Rachmaninoff’la aşık atabiliyor, arabalar karmaşık trafikte kendi kendini sürebiliyor, hatta Siri size trip atabiliyor… Yapay zeka alanındaki bu muazzam gelişmelerin çoğunu, 2. Dünya Savaşı’nda Nazilerin şifreleme sistemi Enigma’yı da kıran ünlü kriptolog ve matematikçi Alan Turing’in 60 sene önceki vizyonuna borçluyuz.
Eşcinsel olduğu için gördüğü baskılar yüzünden kısa kesilen akademik hayatında insan düşüncesini insan düşüncesi yapan özü sorgulayan, ve düşünmenin insana özgü olmayabileceğini, kompleks hesaplama algoritmalarıyla taklit edilebileceğini ilk defa kuramlayan Turing’in yaşamından bir kesiti anlatan The Imitation Game (Yapay Oyun) filmi bugün vizyona giriyor ve biz de bu doğal zekayı ve yapay zeka alanına kattıklarını afiyetle anıyoruz. Bilim Kazanı olarak akıllı makinelerle birleşeceğimiz yakın geleceğe selam vermeye ve kulaklarınızın pasını yalamaya geliyoruz.
Alan Turing, hakkımız sana helal olsun!
Kazana bas, porsiyonu indir!

                                                                                          bk_logo_blog1

Bölüm 33: Aşılar

Yeni bölümümüzde çocuklarını aşılatmayan ebeveynlerin sıklıkla kullandığı argümanları kaz tüyüyle gıdıklıyoruz. Bilim Kazanı, Yalansavar‘dan Tıp Doktoru Işıl Arıcan’ı konuk aldığı 33. bölümünde aşı dosyasını ülkeler ve şirketlerüstü bagımsız kaynaklardan faydalanarak masaya yatırıyor, aşı karşıtlarının fikirlerini bir nebze gözden geçirmeleri için duygu tacirlerinin asılsız iddialarını ters yüz ediyor.
Bundan neredeyse 20 sene önce, Andrew Wakefield isimli bir doktorun Lancet dergisinde bastığı bir akademik çalışma, karma aşının otizme sebep olduğunu iddia etti. Bu çalışmanın diğer bağımsız çalışmalarla tekrarlanamaması, incelenen grubun sadece 12 çocuktan ibaret olması, bulguların bir kısmının uydurulmuş olması ve diğer etik problemler sebebiyle dergi makaleyi geri çekti. Andrew Wakefield’in doktorluk lisansı elinden alındı (kendisi aynı zamanda yeni bir karma aşı patentine başvurmuştu, ve anlaşılan bu makalesi aslında kendi aşısını geçerli kılmak için tasarlanmıştı).Bilim dünyası Andrew Wakefield’in iddialarını çürütmüş olsa da, başlatılan korku kampanyaları ve kıyamet tamtamları, belki de halk sağlığı konusunda günümüze kadar yapılmış en etkili hamle olan çocuk aşılarını karalamakta gecikmedi. Bugün, bu korku kampanyalarının ulaştığı birbirinden bağımsız ve eşit derecede endişeli ebeveyn grupları, çocuklarını aşılatmayı reddediyor. Kökünü kazıdığımızı düşündüğümüz çocuk felci, kızamık ve boğmaca gibi hastalıklar, geri dönüşe geçiyor. Anti-aşı modasından en çok zarar görenlerse, farklı sebeplerden dolayı aşılanamayan, veya bağışıklık sistemi güçlü olmadığı için aşıdan faydalanamayan çocuklar.
Aşılar gerçekten otizm yaratıyor mu? Çocuğunuzu aşılatmamak sadece sizi etkileyen bir seçim mi? Aşıların içinde vücudunuz için zararlı kimyasallar var mı? Bütün bu soruların cevabının HAYIR olduğunu henüz duymadıysanız bir de bizden dinleyin. Bilim Kazanı, aşı karşıtlarının ensesinde boza pişirmek için kaynıyor! Türkiye’nin en sevilen jönü İlker ve süperstar Aysu’dan aşı şarkısını, Türkiye’nin en sevilen doktoru Işıl Arıcan’dan da aşı dosyasını dinlemek için tıklayın!
Kazana bas, porsiyonu indir!
                                                                                                                                    bk_logo_blog1

Bölüm 32: Bilim Gibi Bilim 2014

Picture2

Muhterem Kepçeler, Muhteşem Kepçelerimiz,

Türkçe orjinal içerikli popüler bilim cepyayıncılığı maceramızda 2014 yılını geride bırakırken, Bilim Kazanı olarak Science dergisinin bu senenin en çığır açıcı 10 bilimsel buluş listesini inceledik ve sadece 2014’e değil önümüzdeki yıllara da damgasını vuracağı aşikar 3 heyecan verici çığırı sizin için lime lime pişirdik:

BİR! Rosetta Misyonu: Gönüllerin şampiyonu Rosetta uydusu 2004 senesinde acı vatan Dünya’dan yola çıktı ve 10 yıllık astral bir langırt sonrasında 67P/Çuryumov-Gerasimenko kuyruklu yıldızına kondu. Evrendeki yeni sınır sancağımıza ufak bir de analiz laboratuvarı götüren Rosetta acaba nereden geldiğimiz sorusuna ışık tutabilecek mi? Yoksa aramızda yıldız tozundan gelen sadece fizikçi Alp mi?

İKİ! Lokman Hekim Proteini: Yaşlı fareleri gençleştiren taze kanlı genç fareler artık özgür! Yaşlanmış organların gençleşmesini sağlayan ve kan dolaşımında bulunan protein GDF11’in keşfinin detaylarını kim anlatacak? Ve her yeni yayında o bölüm anlattığımız buluşun sahibi laboratuvara sızıp bize içeriden bilgi akışını sağlayan köstebek Aysu’nun mumu daha ne kadar yanacak?

ÜÇ! Sentetik Yaşamın Bebek Adımları:  Biliminsanları bu sene tüm canlıların evrensel dili DNA’nin 4 sesten oluşan alfabesine, yani bildiğimiz TÜM yaşamın ezelden beri öyle evrilegelmiş 4 doğal üyesine 2 yeni sentetik harf eklenebilecegini gösterdi. Doğal biyolojik yaşam ve Sentetik biyolojik yaşam ayrımına hoşgeldiniz. Bu yeni harfler daha önce doğada var olmayan yeni biyolojik kelimeler yapmamıza izin verecek mi? Bu buluş bugüne kadar sadece okuyup taklit edebildiğimiz genetik koda belki de bir alternatif geliştirmemize imkan verecek mi? Peki, en önemlisi, İlker artık iş bulabilecek mi?

Bilim Kazanı. Popüler Bilimin Esnaf Lokantası. 2015 yılında da bizi dinlemeye devam edin.

Kazana bas, porsiyonu indir!

bk_logo_blog1